The Daffodili Blog

You have just stepped into Daffodili land! Hope you like it here :-)

“Beth?”, “Pam?”, “Eh?”, “Ooo. Neis.” – Enwau’r plant! gan Llinos Dafydd

Posted on

0 Comments

“Beth?”, “Pam?”, “Eh?”, “Ooo. Neis.” – Enwau’r plant!

Fy hoff eiliad i o’r dydd yw’r eiliad honno pan fydd yr olaf o’r plant yn disgyn i gysgu. Tawelwch. A llonyddwch. Yr eiliad honno, dw i’n rhoi fy nhraed lan (gan drio anwybyddu’r llanast a’r teganau o gwmpas y tŷ er mwyn trysori’r heddwch!). Er cymaint yw’r pleser i fagu plant, mae hefyd yn waith caled. Felly rhaid ymlacio weithiau, heb deimlo’n euog am wneud hynny! Sgwn i beth yw eich hoff eiliad chithau o’r dydd? Gadewch sylw, bydd yn ddifyr i weld yr amrywiaeth!

I’r rheini ohonoch sydd ddim yn fy adnabod, dw i’n byw gyda fy nheulu bach ym Mhenrhiwllan yng ngorllewin Cymru.

Dw i’n fam i dair o ferched bach hyfryd. Mari Glwys, 5 oed; Magw Jên, 21 mis; a Jano Rael, 7 mis. Ac maen nhw’n werth y byd. Pob un ohonyn nhw’n gymeriadau bach, gyda phersonoliaethau mor wahanol i’w gilydd. Yr hynaf yn annwyl ac yn dweud perlau bob dydd. Y ferch ganol yn ddireidus ac o’r eiliad y mae hi’n codi’n y bore, tan yr eiliad y mae hi’n mynd i gysgu, mae hi fel corwynt o gwmpas y lle, byth yn llonydd. Dyw hi ddim yn llonydd pan mae’n cysgu hyd yn oed! A’r ferch leiaf wedyn, er yn ifanc, yn wên o glust i glust drwy’r amser, ac yn ddigon bodlon i orwedd a gwylio anturiaethau’r ddwy arall.

Mae llawer wedi fy holi am enwau’r plant – a dw i ddim yn siŵr iawn a’i bod yn boleit y maen nhw pan maen nhw’n gwenu a nodio a dweud bod yr enwau’n neis. Ond pan mae’n dod i ddewis enwau, mae gen i chwaeth am rai hen ffasiwn. Byddai’n braf pe bai lot mwy o’r hen enwau yn cael eu hatgyfodi.

Dyma Mari Glwys i ddechrau. Jane Mary oedd enw fy mam-gu, ochr fy mam. A Mary Anne yw enw fy mam. Mi oedd yn naturiol, felly, i enwi’r ferch hynaf yn Mari.  Wnaeth y Glwys fy nharo wrth glywed y gair ar raglen ar S4C – lle’r oedd y Prifardd Tudur Dylan Jones yn sôn am gerddi serch. Dyma edrych yn y geiriadur yn syth, a gweld mai’r ystyr ydy ‘tlws, prydferth’. Ac wrth weld fy maban bach newydd-anedig ar ôl ei geni – Mari Glwys oedd hi i fi, yn syth.

Mari Glwys

Ymlaen nawr at Magw Jên. Ffurf ar Margaret ydy Magw, a digwydd bod mae gan fy mam fodryb (chwaer ei thad) o’r un enw (Anti Magw). Ac wrth gwrs, mae’r Jên yn tarddu o fy mam-gu eto (Jane Mary).  Mi oeddwn i’n meddwl y byd o’r ddwy fam-gu, sydd bellach wedi marw. Mae gen i atgofion melys iawn o dreulio amser gyda Mam-gu Jane, yn godro buwch (y ffordd hen ffasiwn!), torri selsig lawr yn y parlwr, treulio oriau yn darllen llyfrau, a bwyta tartenni gyda ffrwythau o’r ardd... Byddai hi wedi bod wrth ei bodd gyda’r merched a’u hwrli bwrli nhw!

Magw Jen

A dyma i chi Jano Rael, y cyw melyn olaf. Oedd rhaid meddwl llawer cyn dewis enw’r drydedd – doedd Ifan a finnau ddim yn gytûn. Roeddwn i’n hoffi’r enw Rado (ffurf arall ar Rachel), ond roedd gas gan Ifan yr enw. Dw i ddim yn siŵr iawn a ydy Jano’n ffurf ar enw arall, ond roedd y ddau ohonon ni’n hoffi’r enw, sydd eto, yn hen ffasiwn, braf. Yna daeth y Rael wedyn – mi oedd angen i mi feddwl eto oherwydd diffyg brwdfrydedd Ifan am yr enw ‘Rado’. Roeddwn yn awyddus i gael enw efaill fy nhad yn yr enw – yn anffodus, bu Ruby (Rachel) farw o salwch pan oeddwn i’n fach iawn, iawn. Ond mae gen i un atgof ohoni, sef bod draw yn ei chartref yn Synod Inn, gyda fy mrawd. A dyma ni’n clywed sŵn y fan hufen ia tu allan. Mi wnaeth Dylan, fy mrawd, redeg allan yn syth, a dyma Ruby yn cydio ynof i, a fy nghario i draw at y fan er mwyn dewis hufen ia. Bydden i wedi dwlu dod i adnabod mwy o fy Anti Ruby, ond mae bywyd yn greulon iawn ar brydiau. Gobeithio, os ydy’r meirw yn gallu gweld beth sy’n digwydd ar y ddaear, bod Anti Ruby lan yn y nefoedd yn teimlo’n falch iawn o weld ffurf arall o’i henw yn cael ei barhau yn enw un o ferched ei nith.

Jano Rael

A dyna chi – tybed ydych chi dal yn y niwl am ystyr yr enwau? Holwch, os ydych chi. Neu os ydych chi eisiau rhannu beth ydy tarddiad enw eich plentyn / plant chi, rhowch sylw. Byddai’n ddifyr i gael hanesion bach gan rieni arall!

*Yn ogystal â bod yn fam i dair, yn gariad i un, yn forwyn a chogyddes yn ei chartref, mae Llinos Dafydd hefyd yn newyddiadurwr gyda Golwg Cyf.

 

Add a comment:

Leave a comment:

Comments

Add a comment